0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

HABER MERKEZİ – Yapay zeka sektöründeki patlama, beklenmedik bir kazanca da sebep oldu. Karayipler’de yaklaşık 15 bin nüfuslu küçük bir ada ülkesi olan Anguilla’ya .ai uzantısı sebebiyle adeta büyük bir piyango vurdu. Ülkeye yıllar önce verilen ‘.ai’ internet alan adı uzantısı, tabir-i caiz ise bugün adeta dijital altına dönüşmüş durumda.Haberin DevamıHaberin DevamıÖzellikle ChatGPT sonrası hızlanan yapay zeka yatırımlarıyla birlikte bu uzantıya olan talep patladı. Yapay zeka sektöründe faaliyet gösteren birçok firma bu alan adını almak isterken, ada ekonomisi bu durumdan doğrudan fayda sağlamış oldu.YAPAY ZEKA FARKLI BİR EKONOMİ YARATTISon verilere göre Anguilla’nın ‘.ai’ uzantısından elde ettiği gelir birkaç yıl içinde katlanarak büyüdü. 2023’te yaklaşık 30 milyon dolar seviyesinde olan gelir, 2025’e gelindiğinde 90 milyon doların üzerine çıktı. Hatta bazı raporlara göre 2024 – 2025 döneminde 100 milyon dolar bandını da aştı.Haberin DevamıBu rakamlar, birçok ülke için küçük gibi gözükebilir ama Anguilla gibi gelir kapısı oldukça az ve ufak ülkeler için önemli bir meblağ anlamına geliyor. Öyle ki alan adı uzantısından kazanılan bu paralar, ülkenin toplam kamu gelirinin yaklaşık üçte birine, bazı dönemlerde ise neredeyse yarısına denk geliyor.Haberin DevamıHaberin DevamıÜstelik bu gelir sadece rakamlardan ibaret değil. Anguilla hükümeti bu parayı doğrudan kamu hizmetlerine aktarıyor. Ücretsiz sağlık hizmetleri, eğitim yatırımları ve altyapı projeleri gibi alanlar ‘.ai’ gelirleriyle finanse ediliyor. Yıllar boyu sadece turizme bağımlı bir ekonomiye sahip olan ada için bu durum, ciddi bir finansal güvence anlamına geliyor.Haberin Devamı’.ai’ uzantısının bu kadar değerli olmasının temel nedeni ise oldukça basit: ‘AI’ kısaltması doğrudan ‘artificial intelligence’ yani yapay zeka ile özdeşleşmiş durumda. Şirketler marka değerini artırmak için bu uzantıyı tercih ediyor ve standart domainlere kıyasla çok daha yüksek ücretler ödemeyi kabul ediyor. Ortalama bir ‘.ai’ domain yıllık 140 – 200 dolar seviyesinden başlarken, bazı özel isimler yüz binlerce dolara satılabiliyor.Haberin DevamıBu noktada Anguilla’nın kritik bir avantajı daha var. Alan adı yönetimini doğrudan kendisi yapıyor. Böylece gelirlerin büyük kısmı ülke kasasında kalıyor. Bu strateji, benzer bir başarı hikayesine sahip olan Tuvalu ile arasındaki en büyük farklardan biri.BENZER KADERE SAHİP İKİ ADA ÜLKESİTuvalu da yıllar önce “.tv” uzantısı sayesinde benzer bir gelir kapısı yakalamıştı. Özellikle yayıncılık ve streaming platformları (örneğin Twitch) nedeniyle ‘.tv’ oldukça popüler hale geldi. Ancak Tuvalu bu alan adının işletmesini büyük şirketlere devrettiği için gelir modeli daha sınırlı kaldı.Haberin DevamıÜlkenin bu uzantıdan yıllık yaklaşık 10 milyon dolar kazandığı ve bunun ekonomisinin önemli bir bölümünü oluşturduğu biliniyor. Ayrıca geçmişte yapılan anlaşmalarla tek seferlik büyük ödemeler de alındı ve bu gelirler altyapı, eğitim ve uluslararası projelerde kullanıldı.Bugün gelinen noktada Anguilla’nın ‘.ai’ başarısı, Tuvalu’nun ‘.tv’ hikayesini geride bırakmış durumda. Yapay zeka sektörünün büyümesiyle birlikte bu gelirlerin önümüzdeki yıllarda daha da artması bekleniyor. Kısacası internetin arka planında verilen iki harflik uzantılar, bazı küçük ülkeler için milyar dolarlık fırsatlara dönüşebiliyor.